Blog

Thế nào là 1 hoạt đồng can thiệp hiệu quả

30

Yếu tố đầu tiên trong việc can thiệp cho trẻ đặc biệt mà ai cũng phải chấp nhận đó là tình yêu thương – Một người mẹ thiếu tình yêu với con thì chắc chắn không cần phải nói làm thế nào cho việc giúp con phát triển tốt vì vô ích. Tuy nhiên, với các trẻ đặc biệt, là các em đã sinh ra với chứng tự kỷ, tăng động kém chú ý hay chậm phát triển trí tuệ – Thì tình yêu thương, thậm chí là một tình yêu không bờ bến cũng chỉ là một yếu tố rất cần nhưng chưa đủ. Có người cho rằng, tình yêu sẽ dẫn lối cho bố mẹ. Nhưng nếu chỉ yêu con với con tim cháy bỏng mà thiếu đi cái đầu lạnh lùng, tỉnh táo biết đúng – sai thì có khi cả mẹ lẫn con đi vào con đường kháng kiệt – mẹ hết tiền còn con hết hơi !

Có người lại khuyến khích chúng ta hãy yêu con vô điều kiện – Đó là điều không tưởng cho dù cha mẹ Việt thuộc nhóm phụ huynh yêu con nổi tiếng trên thế giới với những cách cư xử khó có thể hình dung ! Nhưng tại sao yêu con mà lại vác con đi cạo gió, chấp nhận con là chuột bạch thí nghiệm cho những tên lang băm với cái bằng Tiến sĩ về ..toán học hành xác ? Chúng ta yêu con vô điều kiện nên chúng ta cũng sẵn sàng chi ra vô điều kiện để mua đủ các loại thuốc Đông Tây Nam Bắc, miễn là có người mách bảo, hay đọc được trên toa thuốc của các Bác sĩ yêu…hoa hồng ? Đó là tình yêu hay là sự mù quáng?

CAN THIỆP HIỆU QUẢ
Vâng tình yêu là yếu tố đầu tiên để chúng ta bước đi trên con đường vạn dặm, một hành trình mà đích đến có khi chỉ là một sự thành công rất nhỏ nhoi! Chúng ta có yêu con thì chúng ta hãy biết chấp nhận ở con những hành vi kỳ lạ, những phản ứng không giống ai, những ánh mắt ngơ ngác, những nụ cười vô hồn…vì chúng ta nên biết sâu thẳm trong những điều ấy vẫn là một con người với đầy đủ cảm xúc yêu thương và đau khổ!

Chúng ta yêu con thì không chỉ là chấp nhận, mà còn biết giới thiệu con với những người xung quanh, biết chịu đựng những ánh mắt hình viên đạn, nhìn các con như những kẻ khùng điên, hãy tự hào về con thì con mới có khả năng tự tin vào mình để vượt lên chính mình! Chúng ta yêu con thì hãy cư xử với con như một đứa con bình thường – không hề có sự khác biệt trong đối xử, không yêu hơn và cũng không bỏ quên trong sự hững hờ vô cảm hoặc tệ hơn, đó là một sự thương hại, chăm sóc qua loa!

Điều thứ hai đó chính là sự hiểu biết – sự hiểu biết một cách có chọn lọc. Đến nay đã có biết bao nhiêu phương pháp được giới thiệu để trị liệu và can thiệp cho các dạng khó khăn này. Chỉ cần gõ hai từ Tự Kỷ hay chậm nói, thì hàng trăm hàng triệu kết quả lũ lượt kéo nhau ra – Rồi hàng chục đơn vị, trung tâm với những lời có cánh vô cùng quyến rũ, tưởng như sẵn sàng giúp cho chúng ta trút bỏ được gánh nặng bây lâu nay nếu đến với họ và giao con cho họ mà thực ra chỉ nhằm vào việc trút hết hầu bao của chúng ta!

Sự hiểu biết ở đây không chỉ dừng ở sự chọn lọc, bởi vì chỉ cần nghe đến hai chữ Tự kỷ là chúng ta choáng váng mặt mày rồi, còn đâu đủ tỉnh táo để chọn được điều gì đúng – sai ? Vì thế, điều đầu tiên là hãy đưa con đến các chuyên gia, nếu một lần chưa đủ thì có thể đến với nhiều người… để lắng nghe với tất cả sự tỉnh táo, chọn lọc ra được những điều họ cung cấp, cố gắng hiểu, nếu không hiểu thì hãy đem những cái thuật ngữ chuyên môn ấy đi hỏi những người hiểu biết – và cũng chính mình hãy quan sát và nhận định về con một cách khách quan nhất có thể. Chúng ta đừng vội vã đi tìm các dấu hiệu của chứng Tự kỷ, để rồi chỉ với vài ba triệu chứng chưa đầy đủ đã cho con mình là tự kỷ, rồi đến khi đưa đến một nhà chuyên môn, khi bảo rằng con không tự kỷ thì cũng đừng vội mừng, bởi vì điều quan trọng không phải là có tự kỷ hay không, mà là mức độ nặng nhẹ như thế nào.

Một nhà chuyên môn có kinh nghiệm và lương tâm thì phải chỉ ra được cho phụ huynh biết là con họ nặng/nhẹ thế nào, Đâu là hạn chế của con và đâu là ưu điểm của con. Đó chính là khởi đầu cho sự hiểu biết về con, để từ đó sẽ có thể đưa ra những biện pháp phù hợp với con chứ không phải đi tìm những điều đã thành công ở nơi con người khác. Cha mẹ cũng đừng cho rằng, chỉ có các nhà chuyên môn, các giáo viên được đào tạo bài bản là mới đủ trình độ và thẩm quyền để “trị liệu – can thiệp” cho con mình. Bởi vì, việc can thiệp cho một trẻ đặc biệt không phải chỉ diễn ra trên cái bàn với hai cái ghế mà đó là một quá trình lăn lê bò toài với con mọi lúc mọi nơi, và cũng là tiến trình mà đứa trẻ sẽ được chuyển hóa không phải chỉ ở lớp học, mà còn ở trong ..nhà vệ sinh, trên bàn ăn, ngoài sân chơi và trên giường ngủ. Từ một đứa trẻ không biết gì cho đến khi có thể nói được, biết tự ăn, tự mặc tự chơi với người khác là một quá trình không quá phức tạp, nhưng các kiến thức về mặt sư phạm trong giảng đường là không đủ. Đó là sự giáo dục qua cuộc sống mà một người mẹ, một người bố hoàn toàn có thể đảm đương, nếu không muốn nói là bắt buộc! Trẻ bình thường có thể nhìn người lớn hoạt động và làm theo, rồi sẽ tự điều chỉnh để dần dần rút ra các kinh nghiệm và hoàn thiện các thao tác. Còn trẻ đặc biệt thì không, trẻ rất khó bắt chước, rất khó tự mình rút ra kinh nghiệm, nếu không được lập lại hàng chục, có khi hàng trăm lần – Nhưng đó không phải các động tác tập thở, đai chéo như một phương pháp vớ vẩn nào đó đã đưa ra, mà là trong những hoạt động thường ngày. Chính ở đây, tình thương cũng có mặt, nhưng là yêu thương khích lệ để cho con tự làm được chừng nào hay chứng đó, chứ không phải là một tình thương bảo bọc, nuông chiều và ..làm thay !

Bên cạnh việc học hỏi các phương pháp, các kiến thức về giáo dục để có thể biết cách xây dựng một kế hoạch từng bước một, biết đặt ra các mục tiêu trong ngày, mục tiêu tuần và mục tiêu tháng phù hợp với năng lực của con. Thì chúng ta cũng phải có các kiến thức về y học, để biết rõ về các căn bệnh thông thường, các cơ chế sinh bệnh, bởi vì các trẻ đặc biệt của chúng ta,không chỉ mong manh về tâm trí, mà còn yếu đuối về thể chất. Các bé ăn uống khó tiêu mà ta cứ cho uống sữa thả ga, các bé có thể dị ứng với một số dược chất, mà cứ lăm le cho con uống đủ loại thuốc bổ ngang bổ dọc và các loại thực phẩm chức năng giả danh là thuốc. Chúng ta cũng cần biết một chút về y lý Đông Y, về kinh lạc, về nhiệt hàn , tả bổ …để đừng có đem con đi châm cứu nát người nhằm kích thích thần kinh, để có thể nói được như các lời khuyên của các thần y rất giỏi về khoa ăn nói!

Như vậy, chúng ta có thể thấy rằng, một chương trình, kế hoạch can thiệp hiệu quả cho con là phải có sự góp mặt của 3 lĩnh vực : Tâm lý – Giáo dục và Y Học ! Cũng không lạ khi ở nước ngoài, đơn vị trách nhiệm trong lĩnh vực này là các Trung tâm CMPP ( Centre Medico – Psycho – Pedagogique : Trung tâm Y học – tâm lý và giáo dục ) Còn với chúng ta thì Tâm lý – Giáo dục – Y học ít khi có thể đi chung với nhau để hình thành một cái kiềng ba chân vững chắc trong việc giúp trẻ.

TÂM LÝ : Đó chính là tình yêu, là sự tự tin , tin vào bản thân và tin vào con.

GIÁO DỤC : Đó là những biện pháp tương tác phù hợp, có mục tiêu, có trình tự, có kế hoạch bài bản và phải phù hợp với năng lực của trẻ, chứ không quá tôn sùng một phương pháp nào.

Y HỌC là biết những giới hạn về thể chất, biết những giá trị của các loại thuốc, không quá mong chờ vào một loại thần dược và cũng phải biết lắng nghe sự góp ý của các chuyên gia, bác sĩ.

Một kế hoạch can thiệp hiệu quả:

Chính là việc phối hợp hài hòa giữa ba lĩnh vực trên với sự cộng tác chặt chẽ của ba vai trò : Phụ huynh – Giáo viên và Chuyên viên.

Hãy hình dung hành trình dẫn đưa con đến các mục tiêu mong muốn như một cuộc thám hiểm vượt qua một cánh rừng âm u, mà bố mẹ và giáo viên sẽ là hai người nắm lấy tay con dắt đi – còn chuyên viên là những nhà cố vấn, vạch hướng và góp ý, điều chỉnh trong suốt cuộc hành trình. Đừng bao giờ là kẻ “đẽo cầy giữa đường” để suốt ngày chạy theo các hành vi bất ổn của con, hỏi han các kinh nghiệm để làm sao cho con nói được, con bỏ được các hành vi kỳ cục, biết ngoan ngoãn vâng lời, không ăn vạ lăn đùng ra đất hay đập đầu vào tường.

Cũng đừng nghĩ rằng cứ tập trung can thiệp tối đa cho con trong vài ba tháng, vài ba năm …là xong với 1 Phương pháp chủ đạo nào đó…trong các cơ sở can thiệp hoành tráng…. Để phải khăn gói quả mướp lên thành phố, đến Thủ Đô, thuê một cái phòng trọ hay vượt quãng đường xa 20 km mỗi lượt đi về, nhằm trị liệu cho con, giao con cho các giáo viên đầy kinh nghiệm, các chuyên gia đầu ngành cho đến khi hết tiền…hết sức hay hết lòng tin., mà quên đi một vị thầy vô cùng quan trọng và một ngôi trường vô cùng cần thiết : Chính là cha mẹ với Sự yêu thương , và ngôi trường Gia đình cùng bầu khí vui vẻ tích cực, và ấm áp. Đó mới là điều các em cần !

Lê Khanh – Phòng Tư vấn Tâm lý Gia Đình và Trẻ em

5 ( 1 bình chọn )

Nhận biết về tự kỷ

02/04/2020 18:56 36